Als je peuter plotseling zijn tanden in een speelmaatje, zusje, broertje of zelfs jouw arm zet, kan dat behoorlijk schrikken zijn. Waarom doet je kind dit? En vooral: hoe zorg je ervoor dat het stopt?
Hoewel bijten vervelend en soms pijnlijk is, komt het bij peuters regelmatig voor. Tussen ongeveer 1,5 en 3 jaar maken kinderen een enorme ontwikkeling door. Ze ontdekken de wereld en voelen intense emoties, maar ze kunnen zich vaak nog niet goed uitdrukken. De taalontwikkeling loopt dan achter op wat ze voelen en willen. Bijten kan dan een snelle, impulsieve reactie zijn op frustratie, vermoeidheid, overprikkeling of zelfs enthousiasme.
Bijvoorbeeld als een ander kind speelgoed afpakt. Je peuter kan overspoeld raken door frustratie. Bijten is dan een fysieke manier om "stop, dit wil ik niet!" te zeggen. Je peuter begrijpt nog niet dat het daarmee een ander pijn doet en moet nog leren hoe het die gevoelens op een andere manier kan uiten. Met een rustige en consequente aanpak kun je daarbij helpen. Hieronder vind je 5 praktische tips om met bijtgedrag om te gaan.
Reageer direct, kort en duidelijk
Als je peuter bijt, grijp dan meteen in. Haal je kind fysiek weg uit de situatie en zeg met een serieuze, rustige stem: "Nee, bijten doet pijn. We bijten niet." Houd je reactie kort. Een hele preek heeft op deze leeftijd geen zin, omdat een peuter de logica daarachter nog niet kan volgen.
Geef de aandacht aan het slachtoffer
Het is een natuurlijke reactie om direct boos te worden op de bijter, maar negatieve aandacht is ook aandacht. Draai de rollen om: negeer de bijter heel even en richt al je zorg en aandacht op het kindje dat gebeten is. Troost het slachtoffer uitgebreid. Zo leert je peuter dat bijten geen succesvolle manier is om in het middelpunt van de belangstelling te staan.
Geef woorden aan de emotie
Help je peuter te begrijpen wat er zojuist gebeurde. Benoem de emotie die voorafging aan de beet. Zeg bijvoorbeeld: "Ik zie dat je boos bent omdat Luca de auto afpakte." Gevolgd door het alternatief: "Maar je mag niet bijten. Zeg maar: 'Nee, die is van mij'." Hiermee geef je je kind gaandeweg de tools in handen om zich de volgende keer met woorden te verdedigen.
Bied een veilig alternatief
Soms bijten peuters omdat ze simpelweg de fysieke behoefte voelen om ergens op te kauwen, bijvoorbeeld bij doorkomende tanden of bij spanning. Merk je dat je kind erg fysiek wordt? Bied dan een alternatief waar wél op gebeten mag worden, zoals een speciale bijtring of een koude washand. Zeg erbij: "Je tanden zijn om te eten, niet om te bijten. Als je wilt bijten, bijt je hierop."
Voorkom overprikkeling en herken de signalen
Bijten gebeurt vaak aan het einde van de dag, wanneer de batterij leeg is. Vermoeidheid en overprikkeling verlagen de drempel om te bijten aanzienlijk. Probeer de signalen te herkennen. Wordt je kind hangerig, druk of juist heel stil? Haal hem of haar dan even uit de drukte voor een rustmomentje, zoals samen een boekje lezen.
Het afleren van bijten kost tijd. Consequent zijn is hierin het sleutelwoord. Door elke keer op dezelfde, rustige manier te reageren, leert je peuter uiteindelijk dat er betere manieren zijn om zich te uiten.
Reactie plaatsen
Reacties